Knuffel

“Hoe kan ik het verhaal voorlezen aan mijn kinderen?” Een jonge vader probeert aandacht te geven aan het verhaal van het overlijden en het gemis van zijn vrouw. Hij wil graag dat zijn zoontje en dochtertje zo goed mogelijk met het verlies en de rouw om kunnen gaan. Ruim een jaar geleden verloren zij hun moeder, ze waren toen pas zeven en drie jaar oud.

Een manier om kinderen te helpen bij hun rouw, is om hun ervaring aan te vullen en een beeldend verhaal te geven zodat het nog meer van hen wordt. Dit biedt erkenning en houvast en maakt ongrijpbare emoties concreter. Om zo’n ingrijpend verhaal met kinderen te delen, werk ik vaak met een fotoboek en afbeeldingen en eventueel bijpassende tekst. Dat was destijds ook de wens van moeder. Zij kwam bij mij toen ze wist dat de behandelingen haar niet meer beter zouden maken. Haar gezin was haar grootste zorg: haar kinderen waren toen nog maar vijf en één jaar oud. Hoe kon ze ervoor zorgen dat ze haar overlijden zouden begrijpen en dat haar man en haar kinderen met elkaar konden delen over het gemis en alles wat er was gebeurd?

Het juiste moment om zo’n boek te maken is, als er wat meer tijd en ruimte is ontstaan. Vorig jaar besprak ik het met vader en nu is het boek klaar. Voor ieder kind een eigen boek. Het bestaat uit drie delen, met foto’s en tekst. Het kijkt terug op de moeilijke periode van ziek zijn, het overlijden, de uitvaart van mama en de tijd daarna. Vader verzamelde de foto’s en gaf woorden aan zijn herinneringen. Ik hielp hem het verhaal helder en begrijpelijk te maken voor zijn kinderen. Omdat het belangrijk is dat er één gezamenlijk verhaal ontstaat, stemde hij daarom ook af met een vriendin van moeder en met oma. Achterin het boek is er plek voor aantekeningen en reacties. Het boek is iets tastbaars. Je kunt het bewaren en het gaat met je mee. Dat is voor kinderen belangrijk. Je kunt het laten zien aan anderen als je dat wilt.

Nu is het boek klaar. Vader gaat er met zijn kinderen voor zitten en ik ben erbij. De oudste stelt veel vragen en samen huilen ze en troosten ze elkaar. Een intens moment van gedeeld verdriet. De jongste raakt door het verhaal en de emoties erg onrustig. Na een pauze op de trampoline -en met een koptelefoon op met muziek-  kan ze toch verder meekijken naar de foto’s. Later bekijkt ze het boek opnieuw. Telkens wijst ze haar moeder aan op de foto’s. De betekenis van woorden is voor haar nog moeilijk te bevatten, maar de foto’s spreken. Ze speelt en stelt geen vragen, maar op gevoelsniveau is ze er mee bezig. Dan zegt ze onverwachts. “Papa, geef je een knuffel zoals mama?”

De besproken situatie is ook verschenen in het ledenmagazine van Mijn Laatste Eer en met toestemming van de betrokken personen in de Levensletter opgenomen.